Motivatie? Hoe?

Management lectuur  zit vol theorieën over motivatie, en hoe je als manager je medewerkers kunt motiveren. Eigenlijk kan je dat als manager helemaal niet. Mensen motiveren zichzelf. Je kunt wel een omgeving creëren, die het maximaal mogelijk maakt om die motivatie aan te boren. Bijgaand filmpje op YouTube zet wat dingen op een rij. Mensen hebben autonomie nodig, de ruimte om zelf te bepalen wat ze gaan doen. Verder willen ze graag een uitdaging, en ze willen graag iets echt goed kunnen doen. En: het moet zin hebben, ook de organisatie waarvoor ze werken moet zin hebben, een bijdrage leveren aan de maatschappij.

Het filmpje is maar 10 minuten en in het Engels maar de cartoons erbij zeggen het eigenlijk allemaal! Kijk hier

Het nut van vergaderen

Veel van mijn dagen zijn gevuld met vergaderingen. Als dat beter kan, heb ik dus veel gewonnen. In de VNG Magazine van deze week stonden twee artikelen over beter vergaderen, en daar heb ik best wat van opgestoken. Wat ik in beide artikelen echter mis, is de aandacht voor de menselijke kant van vergaderingen. Vergaderingen zijn ook de plekken waar verbonden worden gevormd, waar je elkaars nieren proeft, waar je ziet wie leidt en wie volgt, waar er gelachen kan worden, gevochten en soms ook gehuild, kortom, waar je een team vormt. Ook dat is vergaderen. En dat kost helaas meer tijd dan de schrijvers van beide artikelen beseffen. Desondanks nuttig, dus hier een linkje naar het artikel: vng_vergadering

Positief HNW – doen!

Er komen op één plek hier een aantal dingen samen waar ik over nadenk en materiaal verzamel, en zo bij elkaar gezet wordt het eigenlijk ook een logisch verhaal. Het gaat om de volgende drie onderwerpen:

1. Het nieuwe werken (tijd- en plaats onafhankelijk werken, medewerkers zelf aan het stuur)

2. Nieuwe vormen van kennisverspreiding via internet (zoals het gratis ter beschikking stellen van materiaal, en co-creatie)

3. Appreciative Inquiry (veranderingen benaderen vanuit kracht in plaats van op basis van problemen)

Hier de link naar een gratis boek over Het Nieuwe Werken waarbij in de implementatie gewerkt wordt met Appreciative Inquiry. Alle drie de elementen in één keer bij elkaar!

TNO onderzoek naar vertrouwen

Op verschillende plaatsen kreeg ik afgelopen week meldingen binnen van het nieuwe project van TNO ‘Zelfmanagement op basis van vertrouwen’.  Helaas is hierover op de site van TNO zelf niets van te vinden (blijkbaar is daar ook nog iets te doen aan zelfmanagement). Wel elders op het web een interessant stuk gevonden over de relatie tussen vertrouwen en sturing, en wel hier:

http://sandrabarth.wordpress.com/2010/02/01/geeft-zelfsturing-van-medewerkers-een-stuurloos-schip/

PenC als conserveringsmiddel

Planning en Control wordt in de vakliteratuur vooral geduid als sturingsinstrument. De klassieke plan-do-check-act veronderstelt een lineaire cyclus van een plan maken, uitvoeren, meten of het goet gaat, en bijsturen als dat niet het geval is.  Gisteren was ik op een bijeenkomst over ‘performance measurement’ bij gemeenten, georganiseerd door het Zijlstra Center for public control and governance aan de VU, www.hzc.vu.nl.

De opzet van de bijeenkomst was al bijzonder: controllers, lijnmanagers en wetenschappers die samen over sturing gaan praten…. en jawel, de verschillende talen werden al bij de tweede sheet van de presentatie duidelijk. Ondanks die verschillende begrippen kaders ontstond er die dag wel een zeer boeiend gesprek, waarvan ik een paar conclusies hier noteer.

Allereerst heeft de planning en control cyclus niet zozeer een sturende als een conserverende werking. Alle gemeenten werken met incrementeel begroten: we kopiëren de begroting en de prestatie indicatoren van dit jaar naar het komend jaar, plakken er een percentage op voor inflatie, updaten enkele cijfers en teksten en klaar is kees. Een zinvolle discussie over het effect van de inzet van alle  middelen ontbreekt eigenlijk overal. Is dat raar? Nee, want iedereen heeft belang bij dit systeem. Lijnmanagers kunnen hiermee een deel van het bestuurlijke ‘waan van de dag’ pareren (‘maar in de begroting staat dat…’) en weten elk jaar ongeveer hoeveel budget ze krijgen. Rust in de organisatie dus. Voor de partners van de gemeente is dit ook prettig, want je weet ongeveer hoeveel je bijdrage elk jaar is. Rust in de samenleving dus. Voor bestuurders en Raad is dit ook prettig, want dan worden ze niet lastig gevallen met protest bijeenkomsten van clubs wier subsidie wordt bedreigd. Kortom, in tijden van welvaart (zoals deze) een systeem dat prima werkt als conserveringsmiddel.

Dat dit niet altijd eeuwig door kan gaan mag duidelijk zijn. Met de majeure bezuinigingen die op gemeenten afkomen  in het verschiet is iedereen nu wel heel hard bezig om de verbinding tussen middelen-maatregelen-effecten te leggen. En daar komen soms plaatjes te voorschijn waar die link niet te leggen valt. Dat zijn precies de onderdelen waar er waarschijnlijk gehakt gaat worden…. en dan begrijp je gelijk waarom het zo moeilijk is om dit soort dingen boven water te krijgen!

Natuurlijk werd op zo’n dag ook stilgestaan bij de relevantie van prestatie indicatoren. Zegt een verhaal, een beeld of een film niet veel meer dan een grafiekje? En in hoeverre zeggen die indicatoren iets over de invloed van een gemeente in het complexe speelveld van tegenwoordig, waar we langzaam naar steeds meer netwerk systemen over gaan? Geen simpele vraagstukken waar je even in een middag antwoorden op verzint, maar het begin van het denken hierover is gemaakt.

Bij de volgende bijeenkomst wordt de link gelegd met de politiek. Ik kijk er nu al naar uit.