De guru van deze tijd: Ricardo Semler. Interessant, maar klopt zijn analyse?

Ik loop een beetje achter met de Tegenlicht documentaires, maar ben goed aan het inhalen! Vandaag die van vorige week gezien over Semler. Nu moet ik wel zeggen, als iedereen aan het dwepen gaat (en dat is met Semler heel erg het geval) word ik argwanend. Hypes zijn niet mijn hobby, zal ik maar zeggen. Maar op sommige punten ben ik het wel met hem eens.

Uit het hart gegrepen is zijn analyse van de effecten van de versmalling van de definitie van normaal. Steeds meer gedrag wordt als ziekte gezien – waardoor steeds grotere groepen mensen in de problemen komen. Want normaal betekent acceptatie, en zoals hij aangeeft: wij zijn sociale (“tribal”) wezens. Als je bent voor een verbreding van normaal zoals Semler, dan ben je tevens grote voorstander van diversiteit, en dat is hij zeker. Het argument daarvoor in het bedrijfsleven verwoordt hij mooi: het is de enige manier om ‘aangehaakt’ te blijven bij de samenleving en dus om duurzaam te ondernemen. Ook herkenbaar vond ik zijn pleidooi voor een herwaardering van verrassing en mysterie, voor het accepteren dat de wereld niet eindeloos maakbaar is en dat dat nou net het mooie van dit leven is: dat het anders loopt dan je had verwacht.

Minder sterk is zijn idee van dat dit tijdperk uniek is in haar zoektocht naar wijsheid en de beantwoording van de essentiële levensvragen (waarom ben ik hier? Wat is de zin van het leven?). Dat zijn de oude vragen van de filosofie en al meer dan 3000 jaren de hoofdbrekens van de mensheid. Dat is niet specifiek aan deze tijd.

Zijn kritiek op het kapitalisme als veroorzaker van extreme onevenwichtigheid snijdt hout, al blijft het lastig dat hij zelf zo enorm van het kapitalisme geprofiteerd heeft, daar springt hij wat makkelijk overheen. Zijn pleidooi voor meer intuïtie en subjectiviteit vond ik ook niet overtuigend – ik werk in een politieke organisatie en daar heb je eerder een overdosis ervan :-).

Een ander vreemd argument. Al die hedendaagse enorme monopoliën (Apple, Google, Facebook) zouden zijn ontstaan omdat alleen de allerslimsten er mochten komen werken. En al die allerslimsten zouden een soort sekte zijn, die zo wereldvreemd zijn dat je per definitie hierdoor gedrochten van bedrijven krijgt. Die stelling is nergens onderbouwd, de beslissers in het bedrijfsleven zijn eerder gemiddeld dan hoog intelligent blijkt uit onderzoek. En vanuit Semler’s pleidooi voor meer intuïtie zou ik zeggen: kom een dag langs op een www.mensa.nl bijeenkomst en je ziet vanzelf dat dit niet waar kan zijn: er is ook onder deze groep een enorme diversiteit aan denken en doen aanwezig.

Maar hij zet je wel weer aan het denken, die Semler. Dus kijk toch: http://www.npo.nl/vpro-tegenlicht/08-02-2015/VPWON_1232874 en laat me weten wat je er van vond.

Hoe haal je als werkgever het meeste uit je hoogbegaafde werknemers?

Vorige week was ik op een interessant symposium over de werkbeleving van hoogbegaafden. Daar is nu eindelijk serieus onderzoek naar gedaan, en daaruit blijkt dat er een wereld te winnen is. Hoogbegaafden presteren nu gemiddeld, maar zouden veel meer kunnen – dat was de algemene conclusie. Ook was opvallend dat hoogbegaafden in loondienst zich nogal vervelen – en onderbelast zijn. Zie voor meer informatie www.ihbv.nl

Naast serieuze wetenschappelijke verhalen was er ook een fraai betoog van Kim Bisschop, die vertelde hoe het haar WEL lukte om als hoogbegaafde gelukkig te zijn op haar werk. Haar handleiding wil ik graag delen, want ik denk dat het voor veel hoogbegaafden geldt.

Advies voor mijn werkgever:
Geef me werk waarvoor ik niet ben opgeleid
liefst klussen die een snelle en complexe analyse vergen
Laat met veel verschillende taken tegelijk doen
Ik ben op mijn best tijdens het inwerken
Geef me veel verantwoordelijkheid

Advies voor de werkgever om verveling bij mij te voorkomen:
geef me regelmatig nieuw werk
laat me niet op de rest wachten
geef me vrijstelling van vergaderingen en computercursussen
verwacht geen meesterschap, want dat vraagt om herhaling

Advies aan mijn leidinggevende om mij het best te laten presteren:
let op (over)gevoeligheid
bijsturen bij dreigend doorschieten
ander personeel inzetten voor het afmaken
veel verantwoordelijkheid geven voor complexe taken
communicatie op gelijkwaardige basis
niet vergeten te complimenteren

Tips voor mijzelf:
niet te bescheiden zijn
hoogbegaafdheid niet benoemen, tenzij nodig
vrienden worden met afmakers
deskundige coach hebben
slaap lekker!
dan kan je:
jezelf overtreffen!

Kunnen hoogbegaafden leiding geven?

Kunnen hoogbegaafden eigenlijk wel leidinggeven? Deze vraag komt met enig regelmaat aan de orde in mijn omgeving (ik ben bestuurslid van www.mensa.nl). Hieronder mijn eigen ervaring met hoogbegaafd zijn en leidinggeven, gebaseerd op mijn 15 jaar als manager van grote en kleine afdelingen, zowel direct als indirect leidinggevend.

 

“Een hoogbegaafde is een snelle en slimme denker, die complexe zaken aan kan. Een sensitief en emotioneel mens, intens levend. Autonoom, nieuwsgierig en gedreven van aard. Hij of zij schept plezier in creëren.” Aldus de definitie van Maud Kooijman e.a. in het boek  ‘Hoogbegaafd, dat zie je zo’.

Hoe werkt dat als hoogbegaafde in een leidinggevende functie? In onderstaand tabel een persoonlijke invulling:

 

Kenmerk Wanner heb je er plezier van Wanneer heb je er last van
Snelle en slimme denker Je kunt grote dossiers vreten, verbanden leggen, problemen snel oplossen. Je moet de rest er wel bij zien te trekken, anders haakt je team af.
Complexe zaken aankunnen Groepsprocessen zijn vaak erg complex, je kunt ze sneller doorgronden. Als je de expert niet de expert laat zijn (die het beter mag weten), keert hij zich tegen je.
Sensitief en emotioneel Empathie naar je medewerkers toe, de ‘onderstroom’ kunnen aanvoelen. Je kan meegezogen worden in de emoties van een ander, dat gaat ten koste van jezelf.
Intens levend Je ziet en ervaart meer, waardoor je ook in staat bent om te reageren vanuit een rijke analyse van een situatie. Eind van de dag kan je op zijn als je niet je energie-niveau in de gaten houdt.
Autonoom Als leidinggevende ben jij de baas! Je moet de rest er wel bij zien te trekken, anders gaat het niet gebeuren.
Nieuwsgierig Je blijft ‘out of the box’ oplossingen genereren, ook als je er al een tijdje zit. Alles is interessant, maar je hebt wel een klus te klaren. Laat je niet teveel afleiden dus.
Gedreven van aard Die drive is onmiskenbaar en houdt hele teams aan de praat als je het goed aanwendt. Als het weg is, is het ook echt weg. Risico is dat het team dan ook inzakt.
Plezier in het creëren Je kunt als leidinggevende echt iets tot stand brengen, zowel met als door het team waar je voor staat. Iedere functie heeft routine, ook bij leidinggevenden. Er zijn saaie vergaderingen waar je alleen aanwezig moet zijn, formulieren, enzovoorts.

Herkenbaar?