‘Eigen Kracht’ was ooit synoniem met ‘Regie op je leven’ – maar nu betekent het iets heel anders

In januari was ik bij het congres van KING (Kwaliteits Instituut Nederlandse Gemeenten) en hoewel ik na afloop besloot dat ik het een beetje gehad heb met massale oplopen heb ik er wel een mooi boekje aan overgehouden.

In ‘Nabij is beter’ schrijven Pieter Hilhorst en Jos van der Lans drie essays over de decentralisaties. De eerste essay heeft de veelzeggende titel ‘Eigen kracht ontkracht’. Het begrip ‘eigen kracht’ staat centraal in de participatiesamenleving. “Als de overheid minder gaat doen, moeten mensen meer zelf gaan doen.” Maar waarom moeten mensen dat eigenlijk? Die verplichte vrijwilligheid is nu precies waar alle mantelzorgers zich druk om maken: ze doen al zoveel, en nu zegt de overheid dat ze meer moeten gaan doen? Hoezo?

Het begrip ‘eigen kracht’ heeft een bijzondere reis afgelegd de afgelopen jaren, en daar is de verwarring wellicht ontstaan. ‘Eigen kracht’ is inmiddels volledig ver-bureaucratiseerd. Het staat op de check-list bij de intake tijdens de keukentafelgesprekken om de hulpvraag duidelijk te krijgen. Eigen kracht wordt door de gemeente gezien als een ‘voorliggende voorziening’: als er een familielid in de buurt is die helpt, dan hoeft de overheid dat niet te doen. Daarbij is het een instrument geworden van de verstrekkingen logica, terwijl het ontstaan is uit een hele andere burger logica.

Hilhorst en vd Lans schetsen hoe Nederland enkele jaren terug in de ban raakte van de ‘Eigen Kracht Conferenties’. Daarbij wordt met behulp van de eigen netwerk van burgers en onder eigen regie een eind gemaakt aan de enorme hoeveelheid hulpverleners bij multi-problem gezinnen. Kern van de methodiek is dat de burger zelf de regie pakt, ondersteund door professionele hulp en met behulp van zijn eigen netwerk. Regie is hier een sleutelbegrip: burgers kunnen zelf de afweging maken wat er eerst wordt aangepakt en door wie en hoe het een blijvend effect krijgt – daar is dat netwerk weer zo belangrijk voor. Het leidt dus niet automatisch tot minder hulpverlening, naar wel effectiever (en daardoor goedkoper) hulpverlening. Het succes van de methodiek is gelegen in die regie: burgers zijn eigenaar van hun eigen plan van aanpak.

Samengevat: “eigen kracht is geen in te vullen hokje op een intakeformulier. Het is een ander besluitvormingsmodel. Het primaat ligt bij de burger. Het sociale netwerk is geen hulpbron die de gemeente kan ontlasten, maar die de positie van de burger sterker maakt.”(p17)

Ook de andere twee essays zijn zeer de moeite waard. Tip: skip de voor- en nawoorden in het boekje, want die voegen weinig toe. Op de site van KING is alleen een powerpoint over de essays te downloaden, maar op de site van Jos van der Lans staat het boekje in pdf. http://www.josvdlans.nl/journalist/artikelen.asp

Gepubliceerd door

Angela

Angelawerkt .... is Angela Riddering. Werkzaam bij de overheid en laat die beter werken.

One thought on “‘Eigen Kracht’ was ooit synoniem met ‘Regie op je leven’ – maar nu betekent het iets heel anders”

Geef een reactie