Complexiteit is leuk!


Een tijdje terug alweer een lezing gehad over complexiteit van Geert Tijsman van de EUR (Bestuurskunde). Met name zijn benadering van complexiteit als fenomeen is mij bijgebleven.

“Complexiteit is een kwaliteit” begon het mee. Dat kan je op twee manieren interpreteren. De eerste is complexiteit als een kenmerk of eigenschap van een situatie, in beschrijvende zin dus. De tweede interpretatie van kwaliteit is in positieve zin als iets dat het de moeite waard is om te koesteren. Vooral die tweede interpretatie zette mij aan het denken: waarom zijn we altijd bezig om complexiteit te reduceren? Is er niet iets heel erg moois in complexiteit dat de moeite waard is om vast te houden? Hoe kan je complexiteit gebruiken om te komen waar je wilt zijn?

Over die laatste vraag ging een heel stuk van de middag, maar dan impliciet. Tijsman heeft aardig wat publicaties op zijn naam staan over besluitvorming. Grote, belangrijke besluiten zijn een resultante van vele complexe systemen die van alles met elkaar uitwisselen en dan uiteindelijk leidt het ertoe dat iemand ergens ‘een klap op geeft’. Dat laatste punt is ook maar een punt in een heel kluwen van bewegingen en lijnen. En die ‘klap’ is dan eigenlijk alleen een markering onderweg, het is dan al in beweging gezet, het gaat al gebeuren maar heeft een stuk formele legitimering nodig. Die ‘beslissers’ zijn dus vaak niet de echte beslissers, dat doen ze alleen formeel. Waar gebeurt het dan wel? In complexe systemen overal en nergens dus. Je kunt niet je energie op die beslissers focussen maar moet het dus verdelen over het hele netwerk.

En dan nog…..
Het mooie van die complexiteit is dat het ook onvoorspelbaar is: je kunt dus verrast worden! Omgaan met complexiteit betekent wel, dat je zoekt naar manieren om de kansen te vergroten dat wat je voor ogen hebt, ook gaat gebeuren. Het blijven echter kansen, je hebt nooit garanties. Complexiteit brengt ook twijfel met zich mee, en die twijfel voedt het onderzoekend vermogen, mensen gaan op zoek, er ontstaat een mogelijkheid om te innoveren.

Na zo’n middag weet ik weer waarom ik een liefhebber ben van lekker ingewikkelde dossiers: ze kunnen mij verrassen, er komt vernieuwing uit, en er zit een hoop uitdaging in!

Gepubliceerd door

Angela

Angelawerkt .... is Angela Riddering. Werkzaam bij de overheid en laat die beter werken.

Geef een reactie